column

Seinsvergessen

Hoewel meer nog dan mijn landgenoten van dietsen bloed, ben ik in mijn weldenkende bubbel niet oranjegezind. De herinnering van Kaiser Wilhelms exil na de Eerste Wereldoorlog ligt niet vers in mijn persoonlijke, maar vers in het historisch geheugen. Ruim honderd jaar na de catastrofe – in de zomer van 2019 – ging ik met mijn tekenclub naar Diepenheim en voelde me meer dan ooit een tweetalige grensgangster, aan deze kant met mijn voeten in mijn huidige, aan gene kant met het hoofd soms in het vaderland van mijn jeugd. De Duitse prinsgemaal heeft zijn moeder na de Tweede Wereldoorlog aan deze zijde hier vlakbij in het kasteel ondergebracht en bezocht haar en haar Russische minnaar wekelijks. Zo vertelde me de oude molenaar knipogend, hij had mijn Duitse accent onmiddellijk herkend.

Nog geestdriftiger en ‘seinsvergessen’ tekende ik dan zijn paarden met klamme handen van de kou. Met het krijtje in de hand vergeet ik graag de tijd, die me meestal op de hielen zit. Nu begrijp ik dat de filosoof (Martin Heidegger, die zelf nogal zijnsvergeten was!) het gewichtige woord allesbehalve positief bedoelde. Ja, natuurlijk ben ik blij als ik het ‘zijn’ en ook de ‘tijd’ vergeet, zeker nu, in kantelende tijden van crisis.

De pandemie moet zich maar vluchtig uit de voeten maken. Het woord neemt teveel gewicht in tijd en ruimte in, de maakbaarheid maakt wel erg veel lawaai. Vol onzekerheid en zelfs bang bezweer ik de rechte rug en roep dat we de twijfel moeten uithouden en zelfs koesteren. De werkelijkheid is nu eenmaal waar alles om draait.

Maar waarom schrijf ik dit, wie moet dit lezen in de kakofonie van opinies dezer dagen? Persoonlijke ervaring doet er altijd toe, zegt men. Maar is dat werkelijk zo bij alle uitvergroting? Ik schrijf om geschreven te hebben. Bekijk dus zelf maar wat je daarvan denkt. Ik trek er mijn handen van af. Het scherm bepaalt!

Toch herken je misschien wat ik zo graag wil vertellen. Gisteren was ik bij vrienden – de stoelen stonden rond de prachtig gedekte tafel op behoorlijke afstand van elkaar. Het was niet de eerste keer in de afgelopen maanden dat onze ontmoeting uit de hand liep.‘Eindelijk duidelijke maar veel te late maatregelen, ze hadden nog strenger moeten zijn. Vooral de jongeren moeten discipline leren.’ Het ging nog een tijdje zo door met deze zogenaamd politieke bespiegelingen. Dit moet wel de waarheid zijn, dacht ik als toeschouwster. Blijkbaar onvoorstelbaar, dat er ook een andere is. Ja, ik weet het. Het grote gelijk voelt heerlijk, het komt uit de buik en dat is waarachtig.

’Ik ben het niet eens met jullie,’ zei ik tenslotte, noemde het weer eens een staaltje makkelijke retoriek van mijn vrienden, wilddenken van mijn part. ‘Jullie hoppen mee, zo de wind waait…’Jij irriteert me weer mateloos,’ zei de soms heel gevoelige, soms botte haan in ons midden. ‘Mag je het nog wel oneens zijn met politici, die ons slimste jongetjes uit de klas eerst om de vinger willen wikkelen met de intelligente lockdown in coalitie met de wetenschap en dan onze ongehoorzaamheid zo nodig voor ons aller bestwil moeten disciplineren? En mag je je nog wel verbazen over je eigen vrienden die eerst de individuele vrijheid en dan de preek van de dominee bejubelen?’‘Achterover leunen, toeschouwer spelen en oordelen…het blijft irritant…’

Het kwam niet meer goed deze avond tussen ons en ik dacht op mijn fiets onderweg naar huis aan de bloedmooie Argentijnse blondine die zich eens koninklijk gemengd had in het nationale debat over identiteit dat nog niet aan actualiteit heeft ingeboet, zo blijkt. Bevrijdend standpunt? Ja toen, maar nu weet ik dat de werkelijkheid meer lagen heeft. Dat angst vaak angst voor de vrijheid is, dat ik niet weet wie ik ben of wil zijn en dat alles wat riekt naar complotdenken mijn eigen onderbuik buik lekker opblaast. Dan vergeet ik te denken, wat veel meer moed vereist. Benieuwd of ik de draad van het gesprek weer durf op te pakken met mijn vrienden, die ik ondanks al niet wil verliezen. Benieuwd ook, of ik ooit zal weten, waarom ik zo nodig gehoord wil worden en dit alles heb opgeschreven.

Spread the word

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.